Geluk: de basis om te groeien als individu en organisatie
Geluk: de basis om te groeien als individu en organisatie

Geluk: de basis om te groeien als individu en organisatie

Blog post

Auteur: Margreet Oostenbrink
Datum: April 2018

Deel via LinkedIn

Deel via Facebook

Abonneren

Waarom willen we ons bezighouden met iets vluchtigs en ongrijpbaars als geluk? Weet je dat je kunt studeren op het rendement van geluk aan de universiteit van Rotterdam?

In Amersfoort richtte ondernemer Gerard van Vliet een aantal jaren geleden een partij op die vanuit de politiek wilde staan voor waar het in zijn optiek eigenlijk echt om draait: gezondheid en geluk. En wat hoort daarbij? Vitaal zijn, bevlogen zijn over wat je doet en bezig zijn met wat je raakt. Niet de minsten betogen dat geluk een substantiële kapitale kracht heeft. Denk aan de voormalige premier van Bhutan, het enige land waar het Bruto Nationaal Geluk wordt gemeten. Of de Braziliaanse ondernemer Ricardo Semler, die een miljoenenbedrijf heeft opgebouwd door uit te gaan van eigen verantwoordelijkheid en autonomie van mensen. Uitgangspunt is dat een mens zuiver is en streeft naar geluk, niet alleen voor zichzelf maar ook voor anderen. Is het de armoede van onze rijkdom die ons weer laat zoeken naar waar het eigenlijk om gaat?

Radertjes in de machine

Denkend vanuit schaarste in plaats van overvloed heeft onze rijkdom inderdaad 'arm' gemaakt. Waar wij juist bij uitstek degenen zijn die in overvloed leven, zijn we in een rad van doemdenken terecht gekomen. Althans zo lijkt het. De geestelijke armoede vraagt een tegenwicht in een andere benadering van de maatschappij, en onszelf daarbinnen. We zijn als de radertjes in de machine uit de film van Charlie Chaplin (Modern Times 1936) als we ons niet bewust zijn van de keuzes die we kunnen maken. Dat we uit die radertjes kunnen blijven door te beseffen dat veel van dat doemdenken 'slechts' emoties zijn die we niet zelf zijn, maar die we anders kunnen labelen en los kunnen laten. Geluk is een keuze.

Guus, Dagobert of Donald?

Het verlangen naar meer leidt tot het ongemak van het geluk. Wie is er een mooier voorbeeld dan de stripheld Guus Geluk, voor het geluk geboren, maar zo bang geworden om dat kwijt te raken dat hij vasthoudt aan talismannen en gelukrituelen. Hij probeert bepaalde situaties krampachtig te vermijden om toch maar het grote geluk te kunnen handhaven. Zo is hij terechtgekomen in een verkramping en een karikatuur geworden van zichzelf. Is de antiheld en stuntelaar Donald Duck in onze ogen dan niet gelukkiger? Zeker als we hem vergelijken met oom Dagobert, rijk, rijker, rijkst, maar altijd alleen. Baden in je pakhuis met geld maakt je niet gelukkiger, wel eenzaam en altijd angstig, op zoek naar je verloren geluk-dubbeltje. Wie wil je zijn?

Rijkdom van de armoede

I am because we are, UBUNTU, is een uitspraak van aartsbisschop Desmond Tutu, een van de krachtige waarden die wij als rijkdom zouden kunnen meenemen. Samenleven en werken voor en in je community biedt een heel andere warmte en zekerheid in de landen waar welvaart gemeten in geld en materie minder aanwezig is. Het is vanzelfsprekend dat je naast voor jezelf ook zorgt voor je naasten. De kracht van de stam of de tribe, zowel in familie- als in corporate verband; zijn we daar in ons drukke westen vaak niet naar op zoek? De kracht van verbinding, van de gedeelde passie en bevlogenheid en de zorg voor elkaar en het vermogen tot simpel genieten van wat is. De Djembéspelers op de stranden van West-Afrika leven in het moment, ze genieten van hun muziek, de oude liederen, de vibe die de trommels en de muziek in hen losmaken. Het helpt ze om zorgen van morgen te vergeten en in het moment te zijn. Zijn dat de elementen in “armoede” die rijk doen voelen en geluk laten ervaren? Kunnen wij nog wel loskomen van alle gedachten en emoties over een toekomst die we denken te kunnen beïnvloeden en maken? Is geluk maakbaar? Durven we iets van de eenvoudige rijkdom als in Afrika toe te laten?

Life is what happens to you while you’re busy making other plans. - John Lennon

Als geluk gaat over het nu en over genoeg en tevreden, en als (werk)geluk en bevlogenheid ook te maken hebben met je kwetsbaar durven opstellen, misschien kunnen we de Spiegel dan eens de andere kant op laten kijken. Blijven we de Boze stiefmoeder van Sneeuwwitje die maar bevestiging zoekt dat zij de mooiste van het land is en haar geluk niet vond? Of durven we de schoonheid van de ander of van het andere toe te laten en te bekijken? Durven we niet rationeel alles weg te redeneren en proberen te maken zoals we het willen hebben, maar oprecht te kijken naar wat kan zijn en ons laten verrassen door wat is? Durven we de schoonheid van dingen en mensen weer te zien en daarmee ook die van onszelf? Niet bang (hoeven) zijn voor wat je denkt dat de ander van jou vindt, ervan uitgaan dat jij het goede in de ander, in het andere bedrijf, in de andere cultuur ziet en de ander jou ook zo zal benaderen. Daar gaat het om. Kwetsbaar durven zijn als leider en als individu.

Rendement van geluk

Steven Covey noemt in zijn boek ‘Het derde alternatief’ (Covey, 2014) een nieuwe uitkomst waar iedereen beter van wordt. Hij laat ons zien hoe we ons kunnen ontworstelen aan de greep van primaire, vaak irrationele standpunten, zodat we loskomen van linksom of rechtsom denken. Dit geeft kans op een echt waardevol leven, met compassie, saamhorigheid en wederzijds vertrouwen. Het echte derde alternatief kenmerkt zich - zo zegt hij - door energie, enthousiasme, plezier en een verdieping van de relatie met de mensen met wie je het gerealiseerd hebt. Dat maakt bevlogen. Zo kunnen we geluk en rijkdom en armoede ook vanuit verschillende perspectieven leren bekijken.

Ik geloof dat er ook een soort innerlijk verlangen naar het goede, naar zingeving en plezier in basis in de mens is. De bevlogenheid en het gevoel van geluk ontstaan als je hiermee bezig bent. En daarmee is geluk van mensen niet een middel tot winst, het rendement van geluk is dan groei van het individu, de organisatie en de samenleving. Daarmee maak je een stap naar een ander niveau van werken, van leven, in verbinding met jezelf en de samenleving. Een stap waarin je meer meester wordt over dat wat voor jou van belang is in het grotere geheel.

Foto: Justin Wevers, photographer and worldtraveller www.justintravel.nl